ABD ile İran arasındaki mutabakatın sona ermesiyle Orta Doğu’da artan jeopolitik riskler petrol fiyatlarını yukarı yönlü tetiklese de yaklaşan kasım ara seçimleri öncesinde Washington yönetiminin fiyatları kontrol altında tutma motivasyonu sert yükselişleri frenliyor. Savaşın başladığı 28 Şubat sonrası ilk üç haftada yüzde 43 sıçrayarak 119,5 dolara ulaşan Brent petrol, mutabakatın bitimi sonrasındaki üç haftalık dönemde ise yüzde 24 ile daha sınırlı bir artış gösterdi. Haftayı 102 dolara kadar yükselerek geçiren varil fiyatı, kapanışta yeniden 97 doların altına geriledi.
ÇİN’DE REKOR PETROL STOKU
Fiyatlardaki bu sınırlı seyirde; beklenen fiziki arz kaybının yaşanmaması, yüksek stoklar ve ABD Başkanı Donald Trump‘ın siyasi hedefleri ana etken olarak öne çıkıyor. Kpler Kıdemli Petrol Uzmanı Homayoun Falakshahi, haziranda Hürmüz Boğazı’nın açılmasıyla denizdeki petrol hacminin 1,35 milyar varille rekor seviyeye ulaştığını ve Çin’in yüksek stoklarının piyasaya esneklik sağladığını vurguluyor. Falakshahi, Trump’ın 2028 adaylık açıklamasıyla önemi artan kasım ara seçimleri öncesinde, yönetimin akaryakıt fiyatlarını frenleme motivasyonunun spekülatif alımları engellediğini ve Trump’ın söylemlerinin kısa vadeli beklentileri yönlendirdiğini ifade ediyor.
Viyana Enerji Araştırmaları Enstitüsü Başkanı Fereydoun Barkeshli ise piyasanın spekülatif bir döneme girdiğini ve katılımcıların krizden ziyade normalleşme ihtimalini fiyatladığını belirtiyor. Ortadoğu’daki gelişmelere savaşın ilk günlerine kıyasla daha zayıf tepki verildiğini aktaran Barkeshli, vadeli işlemlerin fiyatları baskılamak amacıyla manipüle edildiğine dair şüpheler bulunduğunu dile getiriyor. Barkeshli, Trump’ın düşük petrol savunuşu ve manşetlerin algıyı yönetmesiyle vadeli ile fiziki piyasa arasındaki fiyat farkının olağan dışı şekilde açıldığına dikkat çekiyor.
EN ETKİLİ YOL: SAVAŞI SONA ERDİRMEK
Sparta Ham Petrol Piyasası Yöneticisi Aaron Kildow da Trump yönetiminin ara seçimler öncesinde akaryakıt fiyatlarını düşürmek için seçeneklerinin sınırlı olduğunu vurguluyor. Teorik olarak rafine ürün ihracatına geçici kısıtlama getirilebileceğini ancak bunun müttefik ülkeler nezdinde ciddi ve istenmeyen sonuçlar doğurabileceğini söyleyen Kildow, en etkili yolun savaşı sona erdirmek ve akışı normalleştirmek olduğunun altını çiziyor. Kildow ayrıca, ABD’nin artan hafif ham petrol üretiminin, Basra Körfezi’nden sağlanan orta yoğunluklu petrolün yerini tam olarak dolduramayıp sevkıyatlar normale dönmeden kalıcı bir rahatlama beklenmediğini sözlerine ekliyor.
